Dag van de Duitse Taal

De Dag van de Duitse taal 2019 vindt op dinsdag 26 maart plaats en heeft als thema Duitstalige muziek. Scholen organiseren tijdens de Dag van de Duitse taal allerlei eigen acties om het belang van de Duitse taal onder de aandacht te brengen. Van het draaien van Duitse muziek in de aula, het koken van Duitse gerechten tot taaldorpen waar leerlingen in gesprek moeten gaan met Duitsers. In het ideeënboekje van de Actiegroep Duits vindt u nog meer ideeën. Veel plezier met de Dag van de Duitse taal!

Manifestatie voor het bedrijfsleven op de Dag van de Duitse taal op 26 maart 2019

Uitnodiging

De dag van de Duitse taal: spreek de taal van de klant: spreek Duits!

Een ontmoeting tussen beroepsonderwijs en bedrijfsleven 26 maart 2019 vanaf 13.00 in de DRU-cultuurfabriek in Ulft.

 

Steeds minder jongeren in Nederland spreken Duits. Een zorgelijke ontwikkeling gezien het economische belang van onze relatie met Duitsland. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. Door tal van initiatieven, vooral in de grensregio, gaat het met het onderwijs in de Duitse taal en cultuur in het MBO steeds beter. Op steeds meer ROC’s wordt Duits aangeboden. Een aantal ROC’s heeft het initiatief genomen tot het oprichten van de Stichting Duits in de Beroepscontext. In samenwerking met het Goethe Instituut is een examen ontwikkeld waarmee jongeren in opleiding voor een beroep een internationaal erkend certificaat Duits kunnen verwerven. Binnen een jaar hebben zich reeds 14 ROC’s bij deze Stichting aangesloten. Het is nu zaak om een volgende stap te zetten: bedrijven, brancheorganisaties en scholen moeten nu samen optrekken om de aandacht gericht te houden op de bevordering van het onderwijs in de Duitse taal en cultuur in het beroepsonderwijs. Dit is een gemeenschappelijk belang: bedrijven willen dat hun vakmensen professioneel om kunnen gaan met collega’s, klanten en opdrachtgevers uit het buurland en jongeren verdienen het om zo goed mogelijk te worden voorbereid op de arbeidsmarkt van morgen.

Op de conferentie op 26 maart zullen deskundigen uit de praktijk laten zien hoe belangrijk de relatie met Duitsland is en welke eisen er gesteld worden aan vakmensen die te maken krijgen met Duitse bedrijven en klanten. De conferentie is gericht op vertegenwoordigers van bedrijven en brancheorganisaties én op docenten en bestuurders uit het MBO. Kernvraag is: wat kunnen we samen doen om dit gemeenschappelijk belang nog beter te behartigen?

                

Het programma:

De middag begint om 12.00 uur met een lunch. Om 13.00 uur is de start van ons programma.

Tussen 13.00 en 14.30 is er een afwisselend aanbod van gesprekken met deskundigen en filmische impressies. Aan het woord komen:

  • Dhr F. Heinzel, Honorair Consul van het Koninkrijk der Nederlanden, die in de afgelopen jaren een uniek netwerk van Nederlandse en Duitse bedrijven en instellingen in de grensregio heeft ontwikkeld.
  • Mevrouw R. Knipscheer, HRM Manager van Kaak b.v., in Terborg, een multinationaal bedrijf gericht op de productie van bakkerijmachines met vestigingen in Nederland en Duitsland. In Terborg werken Nederlandse en Duitse technici intensief samen.
  • De heer Wiljan Laarakkers, directeur van een specialistisch sloopbedrijf dat in het centrum van Duitse steden grote saneringsprojecten uitvoert, waarbij nauwe afstemming met autoriteiten een eerste vereiste is.
  • De heer Wilfried Röth, manager buitenlandse relaties van de Sparkasse in de Niederrhein, een belangrijke Duitse bank voor het MKB met veel Nederlandse relaties. Uit ervaring weet hij hoe belangrijk het is dat Nederlandse aanbieders hun Duitse afnemers begrijpen.
  • De heer Mikko Fritze, directeur van het Goethe-Institut in Amsterdam, vertelt over het unieke samenwerkingsproject Duits in de Beroepscontext; een initiatief dat inmiddels ook bij Goethe instituten in andere landen navolging krijgt.
  • Er komen verschillende studenten van ROC’s aan het woord die vertellen over hun eigen ervaringen met projecten waarbij ze in contact komen met de Duitse taal en cultuur, in samenwerking met Duitse medestudenten.

Het programma wordt gepresenteerd door Paul Marcelis en Lambert Teerling

 

Tussen 14.30 en 15.00 is er een pauze waarin u nader kennis met elkaar kunt maken. Tijdens de pauze vindt er een inventarisatie plaats van ideeën. Deze inventarisatie wordt gebruikt voor de aansluitende discussie. Van 15.00 uur tot 15.30 uur zal er een plenaire discussie plaatsvinden met als thema: hoe kunnen bedrijven en scholen optimaal samenwerken om de positie van Duits in het beroepsonderwijs verder te versterken?

 

Uniek aanbod: bezoekers aan de conferentie kunnen een digitale vaardigheidstest Lezen en Luisteren doen (de GoetheTestPro), waarbij ze een officieel Goethe-Certificaat voor deze twee vaardigheden krijgen. Tevens zullen leden van de werkgroep Duits in de beroepscontext uitleggen hoe de onderdelen Spreken/Gesprekken voeren en Schrijven worden afgenomen binnen de deelnemende ROC’s.

Tevens ontvangt elke bezoeker een paar interessante boeken over de verschillen in cultuur en beroepsonderwijs tussen beide landen.

 

Aan deze conferentie zijn geen kosten verbonden.

U kunt zich aanmelden via het volgende mailadres: Lambert.teerling@gmail.com

 

Graag vermelden:

Naam bezoeker

Naam bedrijf/Instelling

Neemt wel of niet deel aan de lunch

Neemt wel of niet deel aan de GoetheTestPro

 

Adres:  DRU Cultuurfabriek, Hutteweg 24 in Ulft

Bijlage: flyer “Spreek de taal van de klant, spreek Duits”

 

Inspiratiemiddag Duits

Zoals eerder aangekondigd organiseren wij in samenwerking met onze vo-collega’s van LinQ een inspiratiemiddag voor docenten Duits uit het vmbo en mbo en andere geïnteresseerden. We hebben een mooi programma (zie onder) samengesteld. Keynotespeaker is Karin Straus, ambassadeur Euregionaal onderwijs en Oud Tweede Kamerlid. Ook is er ruime gelegenheid om ideeën en ervaringen uit te wisselen met je collega’s uit het vmbo en mbo. Je kunt je aanmelden via deze registratielink. Ben je zelf niet in de gelegenheid te komen? Stuur deze info dan vooral door naar je collega’s.

Met vriendelijke groet,

Lineke Ouwendijk
Projectmedewerker mboNuffic | Team mbo
Postbus 29777 | 2502 LT Den Haag
T: 070 42 60 348 | M: 06 24 92 45 58
louwendijk@nuffic.nl | www.nuffic.nl

 

Plaats en datum: Deltion College, Mozartlaan 15 (gebouw wit), Zwolle, woensdag 17 april 2019

Programma
11.45u – 12.00u Registratie
12.00u – 13.00u Lunch (lokaal 038, restaurant) De lunch wordt geserveerd door studenten van het Deltion. Het is dus belangrijk dat je om 12.00 uur aanwezig bent.
13.00u – 13.10u Welkomstwoord Door Arnold Sterk, opleidingsmanager College Welzijn en Gezondheid, opleiding Opticien en Audicien.
13.10u – 14.10u Keynote Door Karin Straus, ambassadeur Euregionaal onderwijs en oud Tweede Kamerlid.
14.15u – 15.00u Carrouselronde 1 Tijdens dit onderdeel deelt een aantal collega’s uit het vmbo en mbo goede voorbeelden van samenwerkingsprojecten die met het vak Duits te maken hebben. Ook kun je onder het genot van een kopje koffie of thee ideeën en ervaringen uitwisselen met de overige deelnemers van de bijeenkomst.
15.00u – 15.45u Carrouselronde 2 Tijdens dit onderdeel deelt een aantal collega’s uit het vmbo en mbo goede voorbeelden van samenwerkingsprojecten die met het vak Duits te maken hebben. Ook kun je onder het genot van een kopje koffie of thee ideeën en ervaringen uitwisselen met de overige deelnemers van de bijeenkomst.

 

Artikel „Deutsch im Beruf“

Im Magazin Sprache (Goethe-Institut) ist ein interessantes Dossier „Deutsch im Beruf“ online gegangen. Der Artikel „Deutschprüfungen für den Beruf“ thematisiert u.a. den Goethe-Test PRO (GTP). Auf die Kooperation mit der niederländischen Stiftung Deutsch im Berufskontext (DiB – gerade offiziell validiert und anerkannt als Prüfungsanbieter) und den Einsatz des Goethe-Test PRO an den ROC wird im mittleren Teil des Artikels eingegangen:

 

https://www.goethe.de/de/spr/mag/dfb/21463919.html

Inspiratiemiddag Nuffic en LinQ op 17-4-2019 in Zwolle

Het mbo-team en het LinQ-team van Nuffic maken zich samen sterk voor (het schoolvak) Duits. We zien bijvoorbeeld mogelijkheden in de uitwisseling tussen docenten Duits op vmbo-scholen en mbo-opleidingen met een focus op Duits, bijvoorbeeld in het kader van een tweetalige opleiding. Maar ook op andere gebieden zien we mogelijkheden om Duits in het mbo te stimuleren.

Op 17 april a.s. organiseert Nuffic daarom een inspiratiemiddag Duits op het Deltion College in Zwolle voor docenten en andere geïnteresseerden die werkzaam zijn in het (v)mbo.

Programma

*   Lunch

*   Opening door Deltion College – best practice tweetalige opleiding

*   Keynote door Karin Straus, ambassadeur Euregionaal Onderwijs en oud Tweede Kamerlid

*   Ideeën en ervaringen uitwisselen onder begeleiding van experts over thema’s zoals een doorlopende leerlijn

Locatie en tijd

Deltion, Mozartlaan 15, Zwolle. Het programma is van 11:45 tot 16:00 – omdat de lunch door studenten verzorgd wordt, is het van belang dat je om 12:00 aanwezig kunt zijn

Het exacte programma en de aanmeldlink volgen spoedig.

Meer informatie: kijk op LinQ.nl<http://www.nuffic.nl/linq> en tweetalig mbo<https://www.nuffic.nl/onderwerpen/tweetalig-mbo/> of stuur een mail naar Jette Thönissen, jthonissen@nuffic.nl<mailto:jthonissen@nuffic.nl> (LinQ) of naar Lineke Ouwendijk, louwendijk@nuffic.nl<mailto:louwendijk@nuffic.nl>

We kijken ernaar uit je te ontmoeten!

Hartelijke groet namens het Nuffic mbo-team en LinQ-team,

Met vriendelijke groet,

Lineke Ouwendijk

Projectmedewerker mbo

 

Nuffic | Team mbo

Postbus 29777 | 2502 LT Den Haag

T: 070 42 60 348 | M: 06 24 92 45 58

louwendijk@nuffic.nl<mailto:louwendijk@nuffic.nl> | www.nuffic.nl<http://www.nuffic.nl/>

[cid:image001.png@01D2A711.02A31310]

 

Mach-mit-pakket nu te bestellen

Zoals elk jaar stelt de Actiegroep Duits ook in 2019 weer een pakket samen voor scholen die de Dag van de Duitse taal willen vieren. In het Mach-mit-pakket zitten gadgets, lesmateriaal en versierselen. Bestellen kan tot en met 17 februari. U ontvangt het pakket dan uiterlijk twee weken vóór de Dag van de Duitse taal op dinsdag 26 maart 2019. Elke school kan één Mach-mit-pakket bestellen. Bestelformulier

Talenland – Veranstaltung in der OBA am 9. Februar 2019

Allererst – ALLES GUTE ZUM NEUEN JAHR!

 

Am 9.2.2019 findet eine dreisprachige Fortbildung (ELE/FLE/DaF) für Lehrer im “voortgezet onderwijs” in der Openbare Bibliotheek in Amsterdam statt.

Es handelt sich dabei um eine Plenareinführung von Johan Keijzer in Holländisch für alle Lehrer, mit anschließend 3 praktischen Workshopschienen in den jeweiligen Sprachen Französisch, Deutsch und Spanisch. Mittagessen und ein abschließendes Aperitiv sind eingeschlossen.

Es mangelt noch sehr an DaF-Lehrern, darum bitte ich euch, die Info weiterzureichen.

Ihr findet hier den Link zur Einschreibung!

Und hier die Programmbroschüre.

27. Deutsch – Niederländischer Übersetzungs – und Literaturwettbewerb

   Der 27. Literatur- und Übersetzungswettbewerb der Deutschen Internationalen Schule Den Haag geht wieder los. Er richtet sich wie jedes Jahr an SchülerInnen der Oberstufen von HAVO und VWO. Teilnahme ist sehr der Mühe wert: die Aufgabe ist spannend und die Preise durchaus verlockend. Also: nichts wie ran! Alle notwendigen Infos über Anmeldung/Registration, die Wettbewerbsaufgaben und ein didaktisches Paket zu Rolf Lapperts Jugendroman „Pampa Blues“ findet man auf: http://www.disdh.nl/de-de/schulleben/deutschenlkultur/literaturwettbewerb/literaturwettbewerb2019.aspx.

Äußerster Einsendetermin: 8. Februar 2019. Also: nicht zögern: TUN !!!

 

Die Wettbewerbsorganisation freut sich sehr, dass sie für diesen 27. Literatur- und Übersetzungswettbewerb den Schweizer Autor Rolf Lappert gewinnen konnte. Rolf Lappert wurde 1958 in Zürich geboren und lebt zur Zeit in der Schweiz. Sein bisher erfolgreichster Roman Nach Hause schwimmen wurde 2008 mit dem Schweizer Buchpreis ausgezeichnet. Im Frühjahr 2012 erschien sein Jugendroman Pampa Blues, der 2015 verfilmt wurde. Im gleichen Jahr erschien auch Über den Winter, Lapperts bisher letztes Buch.

Weitere Informationen zum Autor finden Sie hier.

Die Wettbewerbsaufgaben und weitere Informationen sind über die Homepage der Deutschen Internationalen Schule Den Haag abzurufen, siehe oben..
Den Preisträgern winken wieder attraktive Reisepreise nach Deutschland sowie Sachpreise.
Die Jury freut sich auf viele Einsendungen.

Zur feierlichen Preisverleihung am Mittwoch, dem 15. Mai 2019, laden wir schon jetzt ganz herzlich ein. Rolf Lappert nimmt an der Feier teil, liest und wird interviewt.

DIA-Akademie

Voor beginnende docenten Duits en studenten van de lerarenopleiding Duits biedt het Duitsland Instituut Amsterdam nascholings- en netwerkbijeenkomsten aan, onder de naam DIA-Akademie. De eerstvolgende bijeenkomst is op donderdagmiddag 17 januari 2019 in Amsterdam. Tijdens deze bijeenkomst is er ruimte voor uitwisseling van leservaringen & voor vakinhoudelijke en vakdidactische nascholing. Thema deze keer is differentiatie.

Kosten voor deelname: € 25,- incl. Kaffee und Kuchen, lesmateriaal en borrel na afloop. Voor studenten is de bijeenkomst gratis.

Aanmelden via www.duitslandinstituut.nl.

Lokaal 122: week 11 Een dolk komt soms van pas…

Een dolk heb je niet regelmatig in je les. Überhaupt geen wapens hoop ik…. Maar één keer per jaar maak ik er zelf eentje. Van zo’n kartonnetje dat achterin de verpakking van het proefwerkpapier zit. Even de contouren tekenen en uitknippen, meestal in de les voorafgaande aan de opvoering van Emilia Galotti in 6VWO. Hier moet ik natuurlijk wat over uitleggen anders vraag je je misschien af of er bij deze docent een steekje los is? Een Duits toneelstuk, een bürgerliche Tragödie uit de 18e eeuw opvoeren? Qua Duits, qua benodigde voorkennis en voorbereidingstijd is dat normaal gesproken ab-so-luut onmogelijk. Mee eens. Daarom leek het mij wel wat.

Een paar jaar geleden wilde ik niet toegeven aan het „helaas, jammer dan“ gevoel en heb ik in een vakantie een paar dagen gebroed op een versie, die je zó kunt opvoeren in de klas en die ca. 25 minuten hooguit duurt. Dat betekende schrappen en nog eens schrappen, de kern er uit halen en die speelbaar maken. Ik denk dat ik geïnspireerd ben door die soms geniale, soms krakkemikkige versies van literaire klassiekers, nagespeeld met Playmobil of Lego poppetjes, waarmee Duitse leerlingen of studenten een YouTube versie à la „Faust in 5 minuten“ online zetten.

Maar ik heb geen (les)tijd voor zo’n groots project. Het moet allemaal gespeeld kunnen worden in een gewone les, zonder voorbereiding langer dan… een printje van wat ik voorlees – inclusief een paar strookjes met aanwijzingen voor de spelers (leerlingen vanzelfsprekend) – en een presentatie voor op het smartboard met daarin de foto’s van de vertrekken of de plekken waar we net in het toneelstuk zijn. Dus de kamer van Prins Hettore, in de koets onderweg, bij het paleis enzovoort. Motto: „hit and run“

De leerlingen bereid ik er niet op voor, het gebeurt in de les waarin leerlingen de periode van de Verlichting presenteren. Ik laat namelijk leerlingen de periodes aan elkaar presenteren. De klas maakt aantekeningen, en die krijgen ze tijdens de toets na afloop er weer bij. 6-VWO-ers leren zo en passant van alles over hoe je effectief aantekeningen maakt. Maar nu hoeven ze even geen aantekeningen te maken, nu gaan we samen even toneel spelen.

Het indelen van de rollen gaat binnen een paar minuten. Eerst loop ik naar de meiden: „Wie van jullie lijkt het leuk om in een toneelstuk eens dramatisch vermoord te worden?“ (dat wordt natuurlijk Emilia). De reacties op die vraag zijn wat wisselend en niet altijd meteen juichend van enthousiasme. Maar al snel hebben ze door deze absurde vraagstelling door dat er een bijzonder (leuk) moment in de les aankomt. Ook de rollen van the bad guy (Marinelli), prins Hettore, de verliefde Graaf Appiani en de vader van Emilia (die de dolk mag hanteren…) zijn snel verdeeld. Bijzonder is de rol van gravin Orsina, de intelligente vrouw-met-pit die qua karakter de onervaren prins makkelijk aankan. Een beetje type-casting is bij het toedelen van rollen best handig. Dus de rol van Orsina gaat naar het meisje dat zich in het echt ook niet de kaas van het brood laat eten. Drie stoelen voor in de klas vormen de koets. Eén tafeltje met wat paperassen, de kartonnen dolk gaat discreet naar Orsina, die hem later aan papa Galotti zal overhandigen om zijn dochter neer te steken. De rollen zijn verdeeld, iedereen nog een snelle Post It! op de borst met wie hij of zij is, de overvallers gaan achterin de klas staan, net als papa Galotti en gravin Orsina, de presentatie staat bij het eerste plaatje, de prins zit aan zijn bureautje en… beginnen maar.  

 

Alle deelnemers lezen op hun briefje waar ze moeten staan, en of ze iets wel of niet moeten zeggen. Zij zeggen in totaal meen ik maar 5 zinnen, ik lees het verhaal voor en zij hoeven het alleen nog uit te beelden. Een enkele keer moeten ze – liefst zeer dramatisch en langzaam gesproken – een zin zeggen. Hier een voorbeeldje van een rolbeschrijving:

Om het je voor te kunnen stellen: Ik lees in die les een tekst voor (en klik af en toe op de presentatie, voor het nieuwe passende achtergrondbeeld) in de trant van „Hier zien we de jonge prins Hettore. Lusteloos werkt de prins zich door stapels paperassen heen, hier en daar tekent hij een besluit. Tot hij een doodvonnis tegenkomt. Het lijkt echter nauwelijks tot hem door lijkt te dringen wat hij daar nu eigenlijk ondertekent. Besturen en besluiten – hij heeft er nauwelijks ervaring mee. Achteloos ondertekent hij het besluit. Dan ziet hij een brief met een voor hem bekend handschrift. Het is van gravin Orsina. Even lijkt hij de brief te willen openen, maar dan, nee, dan gooit hij hem toch terzijde. Ooit was de beeldschone gravin zijn maîtresse, maar haar scherpe geest en spitse tong zijn hem inmiddels een doorn in het oog geworden. Nee, Gravin Orsina is alleen nog maar lastig en definitief verleden tijd. Onze prins heeft zijn oog op een nieuwe liefde laten vallen. Ze weet nog van niets. maar hij heeft haar laatst nog gezien: Emilia Galotti heet ze, een beeldschone jonge dame, van goede komaf. En hij zál haar hebben! Terwijl onze prins verder droomt van Emilia, dwaalt zijn blik af naar buiten, de paleistuin in. En dan, beste kijkers, zijn we even in de koets. Kijk ze daar zitten, het verliefde stel: de beeldschone Emilia en de tot over de oren verliefde Graaf Appiani. Hun weg naar hun huwelijksinzegening kan hen niet lang genoeg zijn, zo verliefd kijken ze elkaar telkens in de ogen. En daar achterin zien we de van trots glimmende moeder van Emilia.“ [enzovoort]

Terwijl de acteurs deze tekst horen moeten ze dus – als het kan lekker overdreven – hun rol met mimiek en gebaren vertolken. De leerlingen die niet meespelen hebben een belangrijke taak: Doorgronden en benoemen wat hier nu éigenlijk gebeurt en wat Lessing met het toneelstuk zichtbaar maakt. Het mooie is dat Lessing (ik geef het toe, ik ben Lessing-fan) het in dit toneelstuk niet bij een zwart-wit schema „adel onderdrukt de burger“ laat. De prins was immers onervaren, en zelfs Marinelli – als kille representant van het absolutisme – schrok  van het feit dat Emilias toekomstige bruidegom bij de overval op de koets om het leven kwam. Kortom: ook „the bad guys“ zijn maar mensen van vlees en bloed… De tragische dood van de bruidegom werd overigens dit jaar weer met verve gespeeld door de leerlingen: liggend in de armen van Emilia rochelend „Marinelli“ kreunen, als hint naar wie er achter deze laffe overval zat! Dan heb je voor thuis nog eens een ander antwoord op de vraag: „Hoe was het vandaag op school?“.

Kortom: Het was afgelopen week èn leuk èn zinvol: nog in diezelfde les konden we enkele essentiële aspecten van de Verlichting en de bürgerliche Tragödie concreet krijgen. En dát was nu juist de bedoeling. Je begrijpt het: Ik kijk er elk jaar naar uit (en met veel plezier op terug): Naar de verrassing die het voor de leerlingen biedt, naar de mogelijkheid om literatuur ook eens te laten ervaren in plaats van ondergaan of alleen te „bestuderen als teksten“. 

Het verschil tussen stress en rust

Even een heel ander onderwerp. 3-VWO worstelt met „de naamvallen“. En ik worstel met 3-VWO. Beide klassen die ik heb zouden dit allemaal echt wel kunnen – en inmiddels zie ik ook dat steeds meer leerlingen de slag te pakken krijgen. Maar de grootste bedreiging is niet zozeer het wel of niet kunnen begrijpen, maar een hele riedel puberteitsperikelen die het leren in de weg staan. Je kent ze wel. Wat dacht je van het enthousiaste „Ik vind het best makkelijk!“. Die blijmoedige vreugdekreet jaagt menig volwassene de stuipen op het lijf („heeft diegene met deze rosarote Brille überhaupt in beeld waar het om gaat en gecontroleerd of hij/zij het ook echt KAN?“). De volgende heeft alle voorbereidende opdrachten waarin je de naamvallen moet toepassen overgeslagen. Op mijn verbaasde vraag waarom antwoordt ze: „Dan kan ik bij het leren van de toets zien of ik het begrijp!“. „Maar dan pas je dus alles pas op het allerlaatste moment voor het eerst toe? Wat als dan blijkt dat het niet lukt en de volgende ochtend is de toets?“ – werp ik wat verbouwereerd in de strijd. Daar had ze nog niet bij stil gestaan. De volgende komt vertellen dat hij tijdens het maken van de toets waarschijnlijk precies alles omgedraaid heeft. Alles met 3e naamval is 4e geworden. Tja… Kortom: Als je 15 bent is er nog een hele weg te gaan in het zoeken naar een aanpak die werkt.   

Van het nakijken van zo’n toets word je natuurlijk niet bepaald vrolijk. Ook had ik het idee dat ze zich enorm op zitten te fokken, ook tijdens de toets. Terwijl er tijd genoeg was. De emotie ( „vorige keer had ik zó veel fout“) speelt hen parten. Had allemaal niet gehoeven, als „ze“ nu eens wat serieuzer en rustiger zouden oefenen in plaats van bij hun afwachtende houding te blijven ( „die toets is pas over twee weken, dus….“) – maar ja, puberteit laat zich niet met een paar bijdehante adviezen opzij schuiven… Ik besluit de toets na te kijken, maar in de volgende les hen de kans te geven (weer alleen zittend als in de toets, maar nu met het boek erbij (met daarin alle uitleg) om alle aangestreepte naamvalfouten te verbeteren. Elke goed verbeterde fout leverde hen een fout minder op. Motto: „Ik denk dat je het echt wel kan, als je er nog eens rustig naar kijkt.“ En inderdaad: Ik schat dat ze gemiddeld 50-70% van de fouten er uit konden halen. Dat was mooi om te zien en om opnieuw na te kijken. En bij een enkeling werd ook duidelijk dat ze er nog steeds niets van begrepen. Leren verloopt niet lineair, puur omdat wij als docenten dat zo mooi bedachten en in onze lesstofoverzichten en boeken zo aanbieden. Zo blijkt maar weer…