Euregionale Scholenwedstrijd (Euregio Rijn-Waal) 2019-2020

Dit jaar is het thema ‘75 jaar vrijheid – leven in de grensregio’. Hoe zou de grensregio eruitzien als Nederlanders en Duitsers niet in vrijheid samen konden leven? Wat kunnen Nederlanders en Duitsers van elkaar leren? En hoe zien de komende 75 jaar eruit? Wij dagen jou en je klasgenoten uit om een creatieve inzending over dit thema in te sturen! Verdiep je in dit onderwerp, verbeter je kennis over de Duitse taal en cultuur en stuur een creatieve inzending in. De beste inzendingen winnen leuke prijzen!

Gaat jouw klas de uitdaging aan? We zijn benieuwd naar jullie creatieve ideeën!

De Euregio Rijn-Waal organiseert een erg leuke scholenwedstrijd, voor leerlingen van middelbare scholen.

Aanmelding tot 31 oktober 2019

Alle informatie eveneens te vinden op www.euregio.org/scholenwedstrijd. Deze website wordt de komende twee weken aangevuld met praktische informatie over de workshops en het afsluitende event en er zullen ook nog leuke inspirerende filmpjes etc. geplaatst worden. Ook zal er een facebookpagina komen, die met name de leerlingen moet inspireren.

Kijk en vooral: handel! Uw leerlingen zullen het prachtig vinden!

www.euregio.org

Fortbildung Phonetik, am Samstag, 23.11.19 in AMSTERDAM

Workshop

So klingt’s deutsch! Methoden für eine lebendige Phonetik

Samstag, 23.11.2019

Goethe-Institut Amsterdam, Herengracht 470

 

Inhalte

  • Phonetische Eigenheiten des Deutschen, auch kontrastiv betrachtet
  • Didaktische Grundsätze der Ausspracheschulung
  • Übungen zum Hören und Sprechen
  • Übungen zu Intonation und Artikulation
  • Zusammenspiel von Körper – Geste – Stimme – Artikulation
  • Diskussion besonderer Schwierigkeiten für Niederländisch-Sprachige und möglicher Lösungsideen

Referent Marcel Hinderer

>> Mehr Infos und Anmeldung

>> Infos zu Fortbildungen in den Niederlanden

www.goethe.de/niederlande/deutschunterrichten

Interview positie Duits/Frans in Nederland, door de Bayerische Rundfunk

Vorige week werd Carel van der Burg als lid van het Sectiebestuur Duits en als lid van de Visiegroep buurtalen (u weet wel: de groep die het buurtaalmanifest heeft gepubliceerd, zie: http://www.buurtaalonderwijs.nl/manifest/)  benaderd door het talenmagazine Sozusagen van BR2 (Bayerischer Rundfunk). Men had daar kennis genomen van het manifest en wilde meer weten over de onder druk staande positie van Duits en Frans in Nederland.

Dit gesprek heeft direct daarna plaats gevonden. Hierbij de link: https://www.br.de/radio/bayern2/sendungen/sozusagen/sozusagen-holland-niederlande-102.html

We worden dus zelfs in één van de landen van de taal waarover ons manifest gaat opgemerkt!

 

Der Einsatz von Bildern im DaF-Unterricht der Sekundarstufe I. Dritter Fortbildungstag am 11. Oktober 2019 an der Hochschule Windesheim in Zwolle 

Fortbildungstag für DeutschlehrerInnen

Der Einsatz von Bildern im DaF-Unterricht der Sekundarstufe I. Dritter Fortbildungstag am 11. Oktober 2019 an der Hochschule Windesheim in Zwolle

Bildliche Darstellungen prägen unsere Gesellschaft. Moderne Medien wie Fernsehen, Kino, Computer und Internet sind Teil unserer stark bild- und medienzentrierten Welt. Visuelle Reize sind im Schulalltag allgegenwärtig – auf den Smartphones und Computerschirmen der SchülerInnen und im Lehrwerk. Einen Unterricht ohne Bilder kann man sich kaum vorstellen.

Bilder lockern Unterrichtsmaterialien auf, sie machen den Klassenraum attraktiver und fördern somit ein positives Lernklima. Visuelle Darstellungen können aber auch zur Förderung der interkulturellen Kompetenz und zur Sprachentwicklung der SchülerInnen beitragen: Bilder können sprachliche Äußerungen hervorrufen. Zudem können Bilder zum Verstehen mentaler Prozesse eingesetzt werden, wie zum Beispiel bei der Anwendung von grammatischen Formen. Die Visualisierung dient den SchülerInnen als Gedächtnisstütze, kann aber auch während des Sprechens helfen, die Regeln korrekt anzuwenden.

In den Workshops wird gezeigt, welche unterschiedlichen Möglichkeiten Bilder (von Foto bis Film) für interkulturelles und sprachliches Lernen bieten können. Es werden Aufgabenstellungen und Materialien für die Sekundarstufe I vorgestellt und gemeinsam ausgehandelt. Dieser Fortbildungstag soll somit zum Nachdenken über das Potential von Bildern und über die eigene Praxis des Einsatzes visueller Darstellungen im DaF-Unterricht anregen.

Programm

09.30 Uhr Empfang und Anmeldung
10.00 – 11.00 Uhr Vortrag: Dr. Christine Magosch (Universität Leipzig)
11.00 – 12.15 Uhr Workshoprunde A
12.15 – 13.15 Uhr Lunch
13:15 – 14:15 Uhr Vortrag: Dr. Tina Welke (Universität Wien): Der Einsatz von Filmen im DaF-Unterricht
14:30 – 15:45 Uhr Workshoprunde B
ab 15:45 Uhr  Abschluss und anschließend Kaffee mit Kuchen
Verteilung der Zertifikate
Ende: 16:30 Uhr

Workshops

Insgesamt bieten wir acht Workshops in zwei Workshoprunden an. Die Inhaltsbeschreibungen der Plenarvorträge und Workshops finden Sie hier.

Zielgruppe

Dieser Fortbildungstag richtet sich an unsere Studierenden, unsere Alumni und Deutschlehrende an Hauptschulen, Realschulen und Gymnasien der Sekundarstufe I.

Zeit und Ort

Freitag 11. Oktober 2019, 9.30-16.30 Uhr. Hogeschool Windesheim (G 220), Campus 2-6, Zwolle

Kosten

Die Teilnahmegebühr beträgt € 25 für unsere Studierenden, € 105 für unsere Alumni und für die Deutschlehrenden

Nähere Information

Organisatorische Fragen: Lucienne van der Velde: lw.van.der.velde@windesheim.nl oder 088 – 469 9459.
Inhaltliche Fragen: Elisabeth Lehrner: em.lehrner@windesheim.nl oder 088 – 469 6374.

Anmelden: https://www.windesheim.nl/over-windesheim/agenda/2019/oktober/fortbildungstag-fur-deutschlehrerinnen

Examenforum Duits

Beste collega’s, ook dit jaar bied ik een online examenforum Duits  aan, zodat de collega’s elkaar een handje kunnen helpen!

Waar staan die forums? ==> Rechts op deze pagina

Wil je reageren op het forum?
Graag! Daarvoor moet je ingelogd zijn. Je kunt inloggen met dezelfde gegevens als de afgelopen jaren.

Ik heb nog geen inloggegevens
Klik rechts op deze pagina op de link „Registreren“. Vul je mailadres en een gebruikersnaam in. Deze gebruikersnaam is zichtbaar in het forum. Kijk daarna in je mailbox en klik op de link om een wachtwoord aan te maken. Je krijgt dan een voorbeeld van een wachtwoord te zien dat je kunt aanpassen naar behoefte.

Ik weet mijn inlognaam / wachtwoord niet meer!
Klik op „Wachtwoord kwijt“. Je krijgt dan een mailtje met daarin je inlognaam en de mogelijkheid een nieuw wachtwoord aan te maken. Je krijgt een voorbeeld van een wachtwoord dat je daar kunt aanpassen naar behoefte.

Ik heb geen mail ontvangen
1] Kijk of het bericht in je spamfilter of in de map updates is beland
2] Heb je sinds de vorige keer een ander mailadres gekregen? Als het forum dat niet „weet“ kan het je niet meer bereiken. Registreer je opnieuw met je nieuwe mailadres.

Kom je er niet uit?
Registreer je dan gewoon nog een keer. Krijg je dan te horen dat het mailadres al bestaat? Dan ben je dus al geregistreerd en heb je alleen nog het wachtwoord nodig. Klik dan op „Wachtwoord kwijt“.

Bij problemen, mail me even: Paul Goossen  info@duits.de / Ik probeer mailtjes hierover 1x per dag te beantwoorden.

Veel succes en wijsheid bij het beoordelen van de examens!

 

Lesmateriaal Europese verkiezingen

© Maxpixel CC 0.0

In het kader van de verkiezingen op 23 mei 2019 heeft de DIA Onderwijsafdeling lesmateriaal ontwikkeld voor de bovenbouw van het vwo. Het materiaal kan tijdens de Duitse les worden gebruikt of als project samen met maatschappijleer. Leerdoel is het vergroten van de kennis over de EU lidstaten, de bestuursorganen en de geschiedenis van de Europese Unie. In zeven hoofdstukken komen deze onderwerpen en actuele discussiethema’s aan bod. U vindt hierin opdrachten voor alle taalvaardigheden. Als gratis download via www.duitslandinstituut.nl.

Dag van de Duitse Taal

De Dag van de Duitse taal 2019 vindt op dinsdag 26 maart plaats en heeft als thema Duitstalige muziek. Scholen organiseren tijdens de Dag van de Duitse taal allerlei eigen acties om het belang van de Duitse taal onder de aandacht te brengen. Van het draaien van Duitse muziek in de aula, het koken van Duitse gerechten tot taaldorpen waar leerlingen in gesprek moeten gaan met Duitsers. In het ideeënboekje van de Actiegroep Duits vindt u nog meer ideeën. Veel plezier met de Dag van de Duitse taal!

Artikel „Deutsch im Beruf“

Im Magazin Sprache (Goethe-Institut) ist ein interessantes Dossier „Deutsch im Beruf“ online gegangen. Der Artikel „Deutschprüfungen für den Beruf“ thematisiert u.a. den Goethe-Test PRO (GTP). Auf die Kooperation mit der niederländischen Stiftung Deutsch im Berufskontext (DiB – gerade offiziell validiert und anerkannt als Prüfungsanbieter) und den Einsatz des Goethe-Test PRO an den ROC wird im mittleren Teil des Artikels eingegangen:

 

https://www.goethe.de/de/spr/mag/dfb/21463919.html

DIA-Akademie

Voor beginnende docenten Duits en studenten van de lerarenopleiding Duits biedt het Duitsland Instituut Amsterdam nascholings- en netwerkbijeenkomsten aan, onder de naam DIA-Akademie. De eerstvolgende bijeenkomst is op donderdagmiddag 17 januari 2019 in Amsterdam. Tijdens deze bijeenkomst is er ruimte voor uitwisseling van leservaringen & voor vakinhoudelijke en vakdidactische nascholing. Thema deze keer is differentiatie.

Kosten voor deelname: € 25,- incl. Kaffee und Kuchen, lesmateriaal en borrel na afloop. Voor studenten is de bijeenkomst gratis.

Aanmelden via www.duitslandinstituut.nl.

Lokaal 122: week 11 Een dolk komt soms van pas…

Een dolk heb je niet regelmatig in je les. Überhaupt geen wapens hoop ik…. Maar één keer per jaar maak ik er zelf eentje. Van zo’n kartonnetje dat achterin de verpakking van het proefwerkpapier zit. Even de contouren tekenen en uitknippen, meestal in de les voorafgaande aan de opvoering van Emilia Galotti in 6VWO. Hier moet ik natuurlijk wat over uitleggen anders vraag je je misschien af of er bij deze docent een steekje los is? Een Duits toneelstuk, een bürgerliche Tragödie uit de 18e eeuw opvoeren? Qua Duits, qua benodigde voorkennis en voorbereidingstijd is dat normaal gesproken ab-so-luut onmogelijk. Mee eens. Daarom leek het mij wel wat.

Een paar jaar geleden wilde ik niet toegeven aan het „helaas, jammer dan“ gevoel en heb ik in een vakantie een paar dagen gebroed op een versie, die je zó kunt opvoeren in de klas en die ca. 25 minuten hooguit duurt. Dat betekende schrappen en nog eens schrappen, de kern er uit halen en die speelbaar maken. Ik denk dat ik geïnspireerd ben door die soms geniale, soms krakkemikkige versies van literaire klassiekers, nagespeeld met Playmobil of Lego poppetjes, waarmee Duitse leerlingen of studenten een YouTube versie à la „Faust in 5 minuten“ online zetten.

Maar ik heb geen (les)tijd voor zo’n groots project. Het moet allemaal gespeeld kunnen worden in een gewone les, zonder voorbereiding langer dan… een printje van wat ik voorlees – inclusief een paar strookjes met aanwijzingen voor de spelers (leerlingen vanzelfsprekend) – en een presentatie voor op het smartboard met daarin de foto’s van de vertrekken of de plekken waar we net in het toneelstuk zijn. Dus de kamer van Prins Hettore, in de koets onderweg, bij het paleis enzovoort. Motto: „hit and run“

De leerlingen bereid ik er niet op voor, het gebeurt in de les waarin leerlingen de periode van de Verlichting presenteren. Ik laat namelijk leerlingen de periodes aan elkaar presenteren. De klas maakt aantekeningen, en die krijgen ze tijdens de toets na afloop er weer bij. 6-VWO-ers leren zo en passant van alles over hoe je effectief aantekeningen maakt. Maar nu hoeven ze even geen aantekeningen te maken, nu gaan we samen even toneel spelen.

Het indelen van de rollen gaat binnen een paar minuten. Eerst loop ik naar de meiden: „Wie van jullie lijkt het leuk om in een toneelstuk eens dramatisch vermoord te worden?“ (dat wordt natuurlijk Emilia). De reacties op die vraag zijn wat wisselend en niet altijd meteen juichend van enthousiasme. Maar al snel hebben ze door deze absurde vraagstelling door dat er een bijzonder (leuk) moment in de les aankomt. Ook de rollen van the bad guy (Marinelli), prins Hettore, de verliefde Graaf Appiani en de vader van Emilia (die de dolk mag hanteren…) zijn snel verdeeld. Bijzonder is de rol van gravin Orsina, de intelligente vrouw-met-pit die qua karakter de onervaren prins makkelijk aankan. Een beetje type-casting is bij het toedelen van rollen best handig. Dus de rol van Orsina gaat naar het meisje dat zich in het echt ook niet de kaas van het brood laat eten. Drie stoelen voor in de klas vormen de koets. Eén tafeltje met wat paperassen, de kartonnen dolk gaat discreet naar Orsina, die hem later aan papa Galotti zal overhandigen om zijn dochter neer te steken. De rollen zijn verdeeld, iedereen nog een snelle Post It! op de borst met wie hij of zij is, de overvallers gaan achterin de klas staan, net als papa Galotti en gravin Orsina, de presentatie staat bij het eerste plaatje, de prins zit aan zijn bureautje en… beginnen maar.  

 

Alle deelnemers lezen op hun briefje waar ze moeten staan, en of ze iets wel of niet moeten zeggen. Zij zeggen in totaal meen ik maar 5 zinnen, ik lees het verhaal voor en zij hoeven het alleen nog uit te beelden. Een enkele keer moeten ze – liefst zeer dramatisch en langzaam gesproken – een zin zeggen. Hier een voorbeeldje van een rolbeschrijving:

Om het je voor te kunnen stellen: Ik lees in die les een tekst voor (en klik af en toe op de presentatie, voor het nieuwe passende achtergrondbeeld) in de trant van „Hier zien we de jonge prins Hettore. Lusteloos werkt de prins zich door stapels paperassen heen, hier en daar tekent hij een besluit. Tot hij een doodvonnis tegenkomt. Het lijkt echter nauwelijks tot hem door lijkt te dringen wat hij daar nu eigenlijk ondertekent. Besturen en besluiten – hij heeft er nauwelijks ervaring mee. Achteloos ondertekent hij het besluit. Dan ziet hij een brief met een voor hem bekend handschrift. Het is van gravin Orsina. Even lijkt hij de brief te willen openen, maar dan, nee, dan gooit hij hem toch terzijde. Ooit was de beeldschone gravin zijn maîtresse, maar haar scherpe geest en spitse tong zijn hem inmiddels een doorn in het oog geworden. Nee, Gravin Orsina is alleen nog maar lastig en definitief verleden tijd. Onze prins heeft zijn oog op een nieuwe liefde laten vallen. Ze weet nog van niets. maar hij heeft haar laatst nog gezien: Emilia Galotti heet ze, een beeldschone jonge dame, van goede komaf. En hij zál haar hebben! Terwijl onze prins verder droomt van Emilia, dwaalt zijn blik af naar buiten, de paleistuin in. En dan, beste kijkers, zijn we even in de koets. Kijk ze daar zitten, het verliefde stel: de beeldschone Emilia en de tot over de oren verliefde Graaf Appiani. Hun weg naar hun huwelijksinzegening kan hen niet lang genoeg zijn, zo verliefd kijken ze elkaar telkens in de ogen. En daar achterin zien we de van trots glimmende moeder van Emilia.“ [enzovoort]

Terwijl de acteurs deze tekst horen moeten ze dus – als het kan lekker overdreven – hun rol met mimiek en gebaren vertolken. De leerlingen die niet meespelen hebben een belangrijke taak: Doorgronden en benoemen wat hier nu éigenlijk gebeurt en wat Lessing met het toneelstuk zichtbaar maakt. Het mooie is dat Lessing (ik geef het toe, ik ben Lessing-fan) het in dit toneelstuk niet bij een zwart-wit schema „adel onderdrukt de burger“ laat. De prins was immers onervaren, en zelfs Marinelli – als kille representant van het absolutisme – schrok  van het feit dat Emilias toekomstige bruidegom bij de overval op de koets om het leven kwam. Kortom: ook „the bad guys“ zijn maar mensen van vlees en bloed… De tragische dood van de bruidegom werd overigens dit jaar weer met verve gespeeld door de leerlingen: liggend in de armen van Emilia rochelend „Marinelli“ kreunen, als hint naar wie er achter deze laffe overval zat! Dan heb je voor thuis nog eens een ander antwoord op de vraag: „Hoe was het vandaag op school?“.

Kortom: Het was afgelopen week èn leuk èn zinvol: nog in diezelfde les konden we enkele essentiële aspecten van de Verlichting en de bürgerliche Tragödie concreet krijgen. En dát was nu juist de bedoeling. Je begrijpt het: Ik kijk er elk jaar naar uit (en met veel plezier op terug): Naar de verrassing die het voor de leerlingen biedt, naar de mogelijkheid om literatuur ook eens te laten ervaren in plaats van ondergaan of alleen te „bestuderen als teksten“. 

Het verschil tussen stress en rust

Even een heel ander onderwerp. 3-VWO worstelt met „de naamvallen“. En ik worstel met 3-VWO. Beide klassen die ik heb zouden dit allemaal echt wel kunnen – en inmiddels zie ik ook dat steeds meer leerlingen de slag te pakken krijgen. Maar de grootste bedreiging is niet zozeer het wel of niet kunnen begrijpen, maar een hele riedel puberteitsperikelen die het leren in de weg staan. Je kent ze wel. Wat dacht je van het enthousiaste „Ik vind het best makkelijk!“. Die blijmoedige vreugdekreet jaagt menig volwassene de stuipen op het lijf („heeft diegene met deze rosarote Brille überhaupt in beeld waar het om gaat en gecontroleerd of hij/zij het ook echt KAN?“). De volgende heeft alle voorbereidende opdrachten waarin je de naamvallen moet toepassen overgeslagen. Op mijn verbaasde vraag waarom antwoordt ze: „Dan kan ik bij het leren van de toets zien of ik het begrijp!“. „Maar dan pas je dus alles pas op het allerlaatste moment voor het eerst toe? Wat als dan blijkt dat het niet lukt en de volgende ochtend is de toets?“ – werp ik wat verbouwereerd in de strijd. Daar had ze nog niet bij stil gestaan. De volgende komt vertellen dat hij tijdens het maken van de toets waarschijnlijk precies alles omgedraaid heeft. Alles met 3e naamval is 4e geworden. Tja… Kortom: Als je 15 bent is er nog een hele weg te gaan in het zoeken naar een aanpak die werkt.   

Van het nakijken van zo’n toets word je natuurlijk niet bepaald vrolijk. Ook had ik het idee dat ze zich enorm op zitten te fokken, ook tijdens de toets. Terwijl er tijd genoeg was. De emotie ( „vorige keer had ik zó veel fout“) speelt hen parten. Had allemaal niet gehoeven, als „ze“ nu eens wat serieuzer en rustiger zouden oefenen in plaats van bij hun afwachtende houding te blijven ( „die toets is pas over twee weken, dus….“) – maar ja, puberteit laat zich niet met een paar bijdehante adviezen opzij schuiven… Ik besluit de toets na te kijken, maar in de volgende les hen de kans te geven (weer alleen zittend als in de toets, maar nu met het boek erbij (met daarin alle uitleg) om alle aangestreepte naamvalfouten te verbeteren. Elke goed verbeterde fout leverde hen een fout minder op. Motto: „Ik denk dat je het echt wel kan, als je er nog eens rustig naar kijkt.“ En inderdaad: Ik schat dat ze gemiddeld 50-70% van de fouten er uit konden halen. Dat was mooi om te zien en om opnieuw na te kijken. En bij een enkeling werd ook duidelijk dat ze er nog steeds niets van begrepen. Leren verloopt niet lineair, puur omdat wij als docenten dat zo mooi bedachten en in onze lesstofoverzichten en boeken zo aanbieden. Zo blijkt maar weer…