Der Einsatz von Bildern im DaF-Unterricht der Sekundarstufe I. Dritter Fortbildungstag am 11. Oktober 2019 an der Hochschule Windesheim in Zwolle 

Fortbildungstag für DeutschlehrerInnen

Der Einsatz von Bildern im DaF-Unterricht der Sekundarstufe I. Dritter Fortbildungstag am 11. Oktober 2019 an der Hochschule Windesheim in Zwolle

Bildliche Darstellungen prägen unsere Gesellschaft. Moderne Medien wie Fernsehen, Kino, Computer und Internet sind Teil unserer stark bild- und medienzentrierten Welt. Visuelle Reize sind im Schulalltag allgegenwärtig – auf den Smartphones und Computerschirmen der SchülerInnen und im Lehrwerk. Einen Unterricht ohne Bilder kann man sich kaum vorstellen.

Bilder lockern Unterrichtsmaterialien auf, sie machen den Klassenraum attraktiver und fördern somit ein positives Lernklima. Visuelle Darstellungen können aber auch zur Förderung der interkulturellen Kompetenz und zur Sprachentwicklung der SchülerInnen beitragen: Bilder können sprachliche Äußerungen hervorrufen. Zudem können Bilder zum Verstehen mentaler Prozesse eingesetzt werden, wie zum Beispiel bei der Anwendung von grammatischen Formen. Die Visualisierung dient den SchülerInnen als Gedächtnisstütze, kann aber auch während des Sprechens helfen, die Regeln korrekt anzuwenden.

In den Workshops wird gezeigt, welche unterschiedlichen Möglichkeiten Bilder (von Foto bis Film) für interkulturelles und sprachliches Lernen bieten können. Es werden Aufgabenstellungen und Materialien für die Sekundarstufe I vorgestellt und gemeinsam ausgehandelt. Dieser Fortbildungstag soll somit zum Nachdenken über das Potential von Bildern und über die eigene Praxis des Einsatzes visueller Darstellungen im DaF-Unterricht anregen.

Programm

09.30 Uhr Empfang und Anmeldung
10.00 – 11.00 Uhr Vortrag: Dr. Christine Magosch (Universität Leipzig)
11.00 – 12.15 Uhr Workshoprunde A
12.15 – 13.15 Uhr Lunch
13:15 – 14:15 Uhr Vortrag: Dr. Tina Welke (Universität Wien): Der Einsatz von Filmen im DaF-Unterricht
14:30 – 15:45 Uhr Workshoprunde B
ab 15:45 Uhr  Abschluss und anschließend Kaffee mit Kuchen
Verteilung der Zertifikate
Ende: 16:30 Uhr

Workshops

Insgesamt bieten wir acht Workshops in zwei Workshoprunden an. Die Inhaltsbeschreibungen der Plenarvorträge und Workshops finden Sie hier.

Zielgruppe

Dieser Fortbildungstag richtet sich an unsere Studierenden, unsere Alumni und Deutschlehrende an Hauptschulen, Realschulen und Gymnasien der Sekundarstufe I.

Zeit und Ort

Freitag 11. Oktober 2019, 9.30-16.30 Uhr. Hogeschool Windesheim (G 220), Campus 2-6, Zwolle

Kosten

Die Teilnahmegebühr beträgt € 25 für unsere Studierenden, € 105 für unsere Alumni und für die Deutschlehrenden

Nähere Information

Organisatorische Fragen: Lucienne van der Velde: lw.van.der.velde@windesheim.nl oder 088 – 469 9459.
Inhaltliche Fragen: Elisabeth Lehrner: em.lehrner@windesheim.nl oder 088 – 469 6374.

Anmelden: https://www.windesheim.nl/over-windesheim/agenda/2019/oktober/fortbildungstag-fur-deutschlehrerinnen

Artikel „Deutsch im Beruf“

Im Magazin Sprache (Goethe-Institut) ist ein interessantes Dossier „Deutsch im Beruf“ online gegangen. Der Artikel „Deutschprüfungen für den Beruf“ thematisiert u.a. den Goethe-Test PRO (GTP). Auf die Kooperation mit der niederländischen Stiftung Deutsch im Berufskontext (DiB – gerade offiziell validiert und anerkannt als Prüfungsanbieter) und den Einsatz des Goethe-Test PRO an den ROC wird im mittleren Teil des Artikels eingegangen:

 

https://www.goethe.de/de/spr/mag/dfb/21463919.html

LIEBE IN DEN GÄNGEN

De boeiende film LIEBE IN DEN GÄNGEN draait vanaf 22 november a.s. in de bioscoop. Hier de synopsis van de film:

De nachtelijke groothandel is een wonderlijk universum met eindeloze, schaars verlichte gangen. Op een industrieterrein in voormalig Oost-Duitsland slaat de werkende onderklasse zich er kibbelend door de diensten heen. Voor de schuchtere Christian, met zichtbare tatoeages die een ruig verleden doen vermoeden, gaat een nieuwe wereld open. In één van de gangen ziet hij de mysterieuze Marion van de ‘afdeling zoetwaren’ en valt als een blok voor haar. Zijn collega’s maken echter meteen duidelijk dat ze niet beschikbaar is.

Om hem wegwijs te maken op de afdeling koppelt zijn goedhartige baas Rudi hem aan zijn schaakmaat Bruno van de ‘drankenafdeling’, die hem de kneepjes van het vak leert én de vorkheftruck besturen. In de pauzes bij de koffieautomaat bloeit er toch iets op tussen Christian en Marion. Wanneer zij ineens niet op haar werk verschijnt, vervalt Christian in somberheid en oude gewoontes. Een tragische gebeurtenis op de afdeling maakt duidelijk dat de werknemers tussen de schappen een hechte gemeenschap vormen, een warme band die voor veel van hen als familie voelt.

LIEBE IN DEN GÄNGEN is een zachtmoedig komisch drama van regisseur Thomas Stuber met Franz Rogowski (HAPPY END, VICTORIA, TRANSIT), Sandra Hüller (TONI ERDMANN) en Peter Kurth (GOOD BYE LENIN!) over lief en leed tussen de schappen van een levensmiddelengroothandel. Het scenario werd bekroond met de Duitse Scenarioprijs. LIEBE IN DEN GÄNGEN was onderdeel van de competitie van het filmfestival van Berlijn en werd er bekroond met meerdere prijzen.

Hierbij de link met de trailer en de theaters die de film vertonen: http://bit.ly/CherryPickersLiebe

Nieuw mvt-curriculum

Begin 2019 worden de bouwstenen voor het nieuwe mvt-curriculum voorgelegd aan de Tweede Kamer. Curriculum.nu constateert dat er vanuit mvt-docenten nog relatief weinig feedback is gekomen. Omdat alle docenten uiteindelijk met het nieuwe curriculum zullen moeten werken, willen we iedereen alsnog uitnodigen om feedback te geven op het tussenproduct van het ontwikkelteam Engels/mvt. Feedback geven kan tot en met 14 november op www.curriculum.nu

 

Met hartelijke groet,

 

Visiegroep Buurtalen

 

Ewout van der Knaap: Literatuurdidactiek en woordenschatverwerving bij literair lezen

Ewout van der Knaap (Universiteit Utrecht) bepleit in een recent artikel een andere invulling van de literatuurlessen in het vreemdetalenonderwijs. O.a. door inhoudsgericht te werken en ook door literatuur meer als input voor taaltaken te gebruiken kan er volgens hem meer worden gehaald uit de talenles. Het artikel staat in „Remediaal, Tijdschrift voor leer- en gedragsproblemen“ in het vo en bve, jg. 18, nr. 3/4, 2018, pp. 34-40. „Remediaal“ (zie https://www.uitgeverijbetelgeuze.nl/remediaal.html) is een tijdschrift dat zeer de moeite waard is en vaak uitstekende artikelen brengt met grote relevantie voor ons talenonderwijs. Van harte aanbevolen.

In een ander recent, in juli verschenen artikel in „Info DaF“ gaat Ewout van der Knaap in op de relevantie van woordenschat bij het literaire lezen. Voor taaldidactiek zijn leesvaardigheid en het verwerven van woordenschat belangrijke kernpunten.  In dit artikel wordt de focus op woordenschat samengebracht met het literaire lezen van Duits als vreemde taal. Er zijn 26 literaire werken uitgekozen uit de literatuurdidactische catalogus voor Duits op www.lezenvoordelijst.nl. Onderzoek naar tekstdekking met de frequentielijsten van Nation/Tschirner (2006) en Tschirner (2008) hebben inzicht gegeven in de didactische toegevoegde waarde van deze teksten. De mate van tekstdekking van de gekozen literaire werken werd onderzocht, alsook in welke verhouding die tekstdekking stond tot het geschatte ERK-niveau en welke (literatuur)didactische maatregelen voortvloeien uit de lexicale bruikbaarheid van bepaalde literaire werken. De gemiddelde mate van tekstdekking op B2-niveau was 87%, terwijl 95% een ideaal is.

Ewout van der Knaap: Zur Bedeutung der Lexik für das literarische Lesen. Didaktische Erkenntnisse einer Textdeckungsuntersuchung. In: Informationen Deutsch als Fremdsprache (Info DaF) jg. 45, nr. 4, 2018, pp. 444-463. https://doi.org/10.1515/infodaf-2018-0069

 

Wederzijdse erkenning  en acceptatie van MBO-diploma’s

Door de EUREGIO Gronau (www.euregio.eu) is kortgeleden (2018) een fraaie brochure van Lambert Teerling uitgegeven over het vraagstuk van erkenning en acceptatie van diploma’s over de grens, en wel voor zowel Duitsland als Nederland. Logischerwijs is de brochure dan ook zowel in het Nederlands als Duits beschikbaar. En wel hier:

Duits: Anerkennung und Akzeptanz von Abschlusszeugnissen in der beruflichen Bildung

Nederlands: Erkenning en acceptatie van diploma’s in het beroepsonderwijs

Veel leesplezier gewenst!

ROC Alfa-college Hoogeveen reikt Goethe-certificaten Duits in de Beroepscontext uit

Op 11 juli 2018 werden op het ROC Alfa-college in Hoogeveen de eerste serie certificaten ‚Duits in de Beroepscontext‘ uitgereikt, in het bijzijn van Gedeputeerde Cees Bijl en leden van Provinciale Staten van de Provincie Drenthe, wethouders van Hoogeveen en Emmen, vertegenwoordigers van de Stichting Duits in de Beroepscontext en het Goethe-Instituut Nederland. De organisatie lag in handen van het Rijnland-Instituut. Op de website van RTV Drenthe (https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/136806/Alfa-college-reikt-als-eerste-mbo-Goethe-certificaat-uit) staat een verslag hierover.

In een persbericht meldt het Alfa-college zelf dit over het heuglijke feit:

Dubbel feest voor 25 studenten in Hoogeveen

 HOOGEVEEN – Dubbel feest voor 25 studenten van de Business School van het Alfa-college in Hoogeveen. Naast een mbo-diploma ontvingen zij ook een certificaat Duits in de beroepscontext van het gerenommeerde Goethe Instituut. Het Alfa-college is het eerste mbo in Nederland waar studenten dit Europees erkende certificaat overhandigd krijgen. Wethouders Gert Vos en Bouke Arends van gemeenten Hoogeveen en Emmen en Cees Bijl, gedeputeerde van de provincie Drenthe, zetten de studenten in het zonnetje en onderstreepten het belang van kennis van het Duits in de regio. Zij wensten de studenten ‘Viel Erfolg’ in hun verdere carrière.

De laatste jaren is de belangstelling voor de Duitse taal gegroeid. Het Alfa-college zet al enkele jaren in op lessen in Duitse taal en cultuur en biedt Duits bij diverse opleidingen aan. Daarnaast wordt door andere het Rijnland Instituut ingezet op het vergroten van kennisuitwisseling tussen Duitsland en Nederland. Christien de Graaff, lid College van Bestuur van Alfa-college: “Mbo-studenten kunnen veel meer. Wij bieden de studenten kansen om zich binnen en buiten hun studie verder te ontwikkelen als wereldburger.”

Na een succesvolle pilot vorig jaar om Duits in de beroepscontext af te sluiten met examens bij het Goethe Instituut, krijgt dit jaar de eerste lichting studenten het Goethe-certificaat. Wim van de Put, docent Duits bij Alfa-college en lid van de landelijke werkgroep Duits, heeft de groep van 25 studenten van de Business School (opleiding Junior Accountmanagement) begeleid: “Leuk om te zien dat studenten enthousiast raken en meedoen aan de examens bij Goethe Instituut. Duits in de beroepscontext kan per opleidingsgebied verschillen. Nu betrof het studenten van de opleiding Junior Accountmanagement. Maar er hebben ook 150 studenten van andere opleidingen (Bouw, Zorg en Welzijn, andere opleidingen Business School) meegedaan aan de examens in Duits lezen, luisteren, schrijven en spreken. Zij kunnen volgend jaar het certificaat mee naar huis nemen.”

Verschillende nationaliteiten

De studenten van de opleiding Junior Accountmanager kregen Duits gericht op handel. “Zo hebben de studenten onder andere geoefend in het houden van een verkoopgesprek in het Duits en in het te woord staan van klanten. Ook hebben ze presentaties in het Duits gehouden. Naast het mondelinge gedeelte hebben ze ook mails moeten beantwoorden waarin een klant een vraag of een klacht had. Zo oefenden de studenten de vakterminologie in het Duits waar ze als junior accountmanager mee te maken kunnen krijgen”, aldus Van de Put.

Studenten vinden het handig om Duits te hebben geleerd. Student Martijn gaat hbo Verpleegkunde studeren en denkt het in de toekomst goed te kunnen gebruiken. “In een ziekenhuis komen patiënten van verschillende nationaliteiten. Duits komt dan vast van pas, in deze grensregio.”

Grensregio is één regio

Ook de provincie Drenthe vindt kennis van Duits ontzettend belangrijk. Cees Bijl, gedeputeerde van de provincie Drenthe: “We moeten naar een andere mindset. De grensregio is eigenlijk één regio. Trek een cirkel van 50 km en je zit in Duitsland. Dan is het van belang dat we elkaars taal spreken. Als provincie willen we ons inzetten om meer stageplaatsen te creëren en betere openbaar vervoerverbindingen in de grensregio te realiseren.”

Het Rijnland Instituut, samenwerkingsverband tussen Stenden Hogeschool, Alfa-college en Drenthe college, stimuleert de Duits-Nederlandse internationalisering. Het trekt hierin samen op met partners in de grensstreek. Cigdem Zantingh, een van de projectleiders van het Rijnland Instituut: “Het Goethe-certificaat geeft de studenten een goede basis om grensoverschrijdend aan de slag te gaan.”

Primeur voor ROC Landstede Harderwijk: uitreiking wereldwijd erkende certificaten Duits

PERSBERICHT Duits in de Beroepscontext / Goethe-Institut

Internationale primeur voor Landstede in Harderwijk. Daar werden de eerste certificaten ‘Duits in de Beroepscontext’ uitgereikt. In totaal 24 studenten ontvingen het document. Niet alleen mooi op het CV, maar ook waardevol in de zoektocht naar een baan. Want Duitsland is de grootste handelspartner van Nederland, en na Frankrijk en de VS is Nederland de nummer 3 van Duitsland.

Het wereldwijd erkende certificaat Duits A2/B1 is ontwikkeld door de Stichting Duits in Beroepscontext in samenwerking met het Duitse Goethe-Institut. ‘Samen met 14 andere ROC’s in Nederland heeft Landstede de primeur’, vertelt docent en projectcoördinator Harry H. Wedekind.

‘Dit certificaat is nu nog uniek in de wereld voor beroepsopleidingen. Het is een internationaal erkend bewijs van de kennis van de Duitse taal in woord en geschrift, vergelijkbaar met het Cambridge English certificaat.’ Het bijzondere van het certificaat Duits in de Beroepscontext is dat het echt insteekt op het mbo, met beroepsgerichte taalvaardigheden. ‘Het gaat niet alleen om algemeen Duits, daarvoor zijn de normale Goethe certificaten, maar om vakgericht Duits’, legt Harry uit. ‘Dat maakt het heel waardevol voor het mbo en voor het bedrijfsleven.’

Dubbel examen

De studenten kunnen kiezen voor het extra examen “Duits in de Beroepscontext. Ze krijgen daarvoor een intensieve training en doen dubbel examen: het gewone schoolexamen en het door het door de Stichting |Duits in de Beroepscontext ontwikkelde examen.

De examens zijn afgenomen door Harry en zijn collega’s Anja Busse en Simon Voorberg. Zij hebben daarvoor een speciale tweedaagse examentraining gevolgd.

Bij Landstede is deze extra mogelijkheid als pilotproject geïntroduceerd en voorlopig alleen in Harderwijk beschikbaar. Studenten van andere locaties kunnen zich wel in Harderwijk voor het examen aanmelden en meedoen. ‘Dit eerste jaar hebben 24 studenten van verschillende richtingen meegedaan’, vertelt Harry. ‘Het gaat om tweede- en derdejaars studenten Toerisme, Secretarieel, Bedrijfsadministratie en Techniek. Ze hebben verschillende niveaus behaald van A2 tot zelfs C1 op het gebied van lezen luisteren, spreken en schrijven.’

Trots

Renee van der Meer volgt de opleiding Managementassistente/Directiesecretaresse. ‘In het begin zag ik er tegenop, maar ik ben nu heel blij dat ik het gedaan heb. Je krijgt er meer zelfvertrouwen van, ik kan me nu veel beter in het Duits redden dan voorheen. Ik ben wel trots dat ik het gehaald heb!’ Amber Morren volgt ook de opleiding Directiesecretaresse. Ze had de hoogste score. ‘Dat komt misschien omdat ik stage heb gelopen bij een uitgeverij in Düsseldorf. Dat was heel leuk, nog leuker dan ik verwachtte. Dus Duits in de Beroepscontext was wel een logische stap. Ik ben heel blij dat ik het heb gedaan.’

Waardevol

Max Schreuder volgt de opleiding Middenkader Engineering. ‘Het bijzondere is dat je dus echt technisch gericht Duits onderwijs krijgt. Dat is heel nuttig voor mijn opleiding. Het was een fijne, zeer beroepsgerichte cursus, waar ik veel van heb opgestoken. En zo’n diploma staat niet alleen goed op je CV, je kunt er in je loopbaan heel veel aan hebben.’

Shanya Bosman knikt. ‘In de zomervakantie werk ik bij Maars, een internationaal bedrijf in Harderwijk, waar ik me nu kan richten op Duitse klanten, en de administratie voor Duitsland kan doen. Het maakt je een stuk waardevoller op de arbeidsmarkt.’

Harry is het er mee eens. ‘Administratie, toerisme, techniek of in welke branche je ook werkt: het is in zo’n klein land als Nederland heel handig om meerdere vreemde talen te spreken.’

 

Marijke Mosterman   /   Harry H. Wedekind

Oorkonden voor goede en excellente examenkandidaten

Oorkonden voor goede en excellente examenkandidaten

Ook dit schooljaar kunt u voor examenleerlingen die een goed of uitmuntend eindexamenresultaat hebben behaald een oorkonde aanvragen bij het sectiebestuur Duits van Levende Talen.

Er zijn twee aanmeldingsdeadlines: maandag 18 juni en maandag 2 juli.

Meer info en online-aanmelding van kandidaten via:

https://duits.levendetalen.nl/2018/06/10/oorkonden-voor-goede-en-excellente-examenkandidaten/

Österreich beim NCD Lunteren 2019 – Ideen gefragt!

Liebe KollegInnen,

demnächst trifft sich die NCD-Kongresskommission, um den nächsten Nationalen Deutschlehrerkongress, 15. und 16. März, vorzubereiten.

Daria Bouwman von der Österreichischen Botschaft hat schon den Vorschlag gemacht dann einen Österreich-Schwerpunkt zu machen.

Als Autorin könnte man Vea Kaiser einladen. Kees van Eunen und Daria haben im vergangenen Jahr, beim Literaturübersetzungswettbewerb der Deutschen Internationalen Schule Den Haag, bereits mit ihr gesprochen. Sie war sehr angetan von der Idee. Sie ist wunderbar im Kontakt mit Publikum.

Vea Kaiser hat uns auch zwei Kabarettisten empfohlen, die sie persönlich kennt. Einen davon würden wir gerne für das Unterhaltungsprogramm einladen.

Dazu würden wir gerne Leute aus Österreich einladen, die einen Hör- oder Workshop übernehmen könnten, zum Beispiel:

  1. Jemanden vom Österreich Institut, so wie beim letzten Mal.
  2. Und evtl. jemanden vom BMBWF, der/die etwas über das Programm „Kultur und Sprache“ im österreichischen Bildungsministerium/ Materialien, Aktivitäten und Kooperationsmöglichkeiten erzählen kann.

Daneben würden wir auch gerne einige Workshops zu spezifisch österreichischen Themen anbieten.

Habt ihr Interesse, uns bei den Vorbereitungen für den nächsten Kongress zu unterstützen? Wir würden uns freuen, wenn ihr uns noch mehr Input geben könntet, möglichst bis zum 20. Juni.

Kennt ihr noch andere österreichische Deutschlehrer oder Lehrer, die besonders an österreichischen Themen interessiert sind? Wenn ja, könnt ihr diese vielleicht miteinbeziehen?

Wir freuen uns auf eure Reaktionen. Richtet diese bitte an Daria Bouwman (Daria.BOUWMAN@bmeia.gv.at) und Kees van Eunen (keesvaneunen@gmail.nl)