de slag bij het Teutoburger Woud

Publius Quintictilius Varus, Romeins stadhouder, verbleef in augustus van het jaar 9 na Christus al enige maanden met zijn troepen in de buurt van het huidige Minden. Als bevelhebber van drie legioenen, bijelkaar zo'n 15 20.000 man zou hij binnenkort terugmarcheren naar het winterkamp bij Haltern.

Wat Varus niet wist, was dat Arminius al sinds een paar maanden een grote hinderlaag voorbereidde.

Arminius was een vorst van de Germaanse stam der Cherusken. Hij stond in dienst van de Romeinen, en was daardoor goed op de hoogte van hun situatie.

Op de terugmars naar het winterkamp bereikte Varus het bericht van een opstand in een verre provincie in de buurt van de rivier de Weser. Hij week daarom af van de geplande route, niet wetend, dat deze route door de Germanen zorgvuldig uitgezocht was. Het was een dichtbebost gebied, ingesloten door heuvels en moerassen. Oprukken in een geordende strijdformatie was hier onmogelijk. Een langggerekte kolonne, bestaande uit troepen, kooplieden, proviantkarren en bagage was het gevolg. Een ideale situatie voor de Germanen.

Drie dagen lang vielen de Germanen de Romeinen aan, daarbij nog eens begunstigd door het slechte weer. Op de tweede dag pleegde Varus, die de uitzichtloosheid van de situatie onder ogen zag, zelfmoord. Tijdens de derde dag werden de laatste Romeinse troepen bij Kalkriese, ingeklemd tussen de uitlopers van het Wiehengebirge en een moerasgebied verslagen. Binnen een paar uren lieten vrijwel alle Romeinen het leven in een gevecht met de hoofdmacht, die zich langs de route verschuild had.

 


Het is een beetje groot uitgevallen monument, mag je wel zeggen: de totale hoogte is 53 meter (onderbouw en standbeeld zijn elk bijna 26 meter hoog), het zwaard van Hermann is 7 meter lang en weegt ca. 550 kilo.

In de Verenigde Staten, in de plaats New Ulm in de staat Minnesota, staat de kleinere broer van het Hermannsgedenkteken. Toch ook nog zo'n 31 meter hoog trouwens, opgericht in 1897 door Duitse immigranten die de culturele banden met hun vaderland wilden benadrukken.

Arminius' overwinning raakte eeuwenlang in de vergetelheid. De tijdgenoten van Arminius bleken ook niet bijzonder dankbaar, aangezien hij korte tijd later door zijn eigen mensen vermoord werd.

Totdat men in de 19e eeuw ijverig op zoek ging naar "nationale" verhalen en helden. Met de herinneringen aan de bevrijdingsoorlogen tegen Napoleon nog "vers" is het geheugen werd in 1838 met een monument voor Arminius begonnen . De bouw bleef echter een tijd stil liggen. Pas met de oprichting van het Tweede Rijk kon het Hermannsgedenkteken op de Grotenburg bij Detmold in 1875 onthuld worden. Keizer Wilhelm I. was persoonlijk aanwezig en liet zich als "Arminius Wilhelmus" vieren.

De naam "Hermann" bleek achteraf een vergissing. Met meende dat met de namen "Hermann" en het Latijnse "Arminius" hetzelfde bedoeld werd.

Nu is het monument, mede door het enorme formaat, vooral een touristisch attractie geworden. 

Meer informatie bij: 

www.hermannsdenkmal.de

www.museumundparkkalkriese.de 

[bron: Der Tagesspiegel, 15.08.2000]