Kinderen tijdens de Hitler-dictatuur



een online leren project van het 
vaklokaal Duits van de Digitale School

Toen en nu

De wereld van menig kind stortte in, toen Duitsland in 1945 de oorlog verloor. Hoewel de ondergang zich aftekende, konden en wilden velen niet geloven dat het voorbij was. Alles waar ze in geloofden - en iets anders kenden deze kinderen niet - bleek "opeens" verkeerd te zijn. Ze moesten opnieuw beginnen en konden niet - zoals volwassenen - aansluiten bij een leven voor Hitler, want dat kenden ze immers niet.

Veel voormalige leden van de Hitlerjeugd worstelden en worstelen tot op de dag van vandaag met hun eigen verleden. Menigeen heeft heel gemengde gevoelens: Aan de ene kant was er hun - vooral in de vooroorlogse jaren - prachtige jeugdtijd, aan de andere kant is er de desillussie, dat hun jeugdjaren aan een mensenverachtend regime opgeofferd bleken te zijn.  

Veel te jong hebben deze kinderen de rol van volwassenen op zich moeten nemen. Vaak zijn zij getuige geweest van gruwelijkheden of hebben zich daaraan schuldig gemaakt, al of niet in opdracht van anderen. 

"We zijn een generatie zonder thuis en zonder afscheid - onze jeugd is zonder jeugd"
Wolfgang Borchert, schrijver

... actueler dan je denkt:

Een van de meest alarmerende ontwikkelingen in de afgelopen jaren is de enorme toename van het gebruik van kinderen als soldaten. Door de eeuwen heen werden kinderen betrokken bij militaire acties, als trommelaar op de slagvelden. Tegenwoordig maakt men gebruik van lichte wapens, AK-47, die goedkoper en overal verkrijgbaar zijn. Deze lichte wapens zijn door kinderen te hanteren, waardoor de inzet van kinderen als soldaten sterk is toegenomen. Kinderen hebben ook andere voordelen als soldaten, zij zijn volgens de commandanten makkelijker te intimideren en ze doen wat men vraagt. Kinderen gaan ook minder snel weg uit het leger omdat ze geen alternatief hebben en geen salaris vragen. Veel kinderen sluiten zich, als enige uitweg om te overleven, vrijwillig aan bij gewapende groepen. Zij krijgen te eten en met hun geweer voelen zij zich beschermd. Maar er zijn ook andere redenen om aansluiting te zoeken bij gewapende groepen: het wreken op de moord van familieleden, vechten voor sociale gerechtigheid. Het deel uitmaken van gewapende groepen geeft een gevoel van macht en sociale status, het is spannend en schept vriendschapsbanden door samen in gevaarlijke omstandigheden te werken. Veel van deze kinderen hebben het er dan ook moeilijk mee om mee te werken aan vrede. Het leven in gewapende groepen is spannender en 'volwassener' dan het normale leven in vredestijd. Over de hele wereld dienen een kwart miljoen jongens en meisjes van onder de achttien jaar in regeringstroepen of rebellenbewegingen. Ze vechten mee in 33 van de huidige of recente conflicten. In 26 van die conflicten worden kinderen van onder de vijftien jaar gebruikt. 



Kind brengt de Hitlergroet.

afbeelding rechts: geen Hitlerjeugd, maar...
Dit zijn "Jungpioniere" die de pioniersgroet brengen. De Jungpioniere waren een onderdeel van de FDJ (Freie Deutsche Jugend), de staatsjeugdorganisatie van de communistische DDR. Pas met de val van de DDR in 1989 kwam een eind aan deze jeugdbeweging, die in menig opzicht op de Hitlerjeugd leek. Ook hier probeerde een regime kinderen direct voor zich te winnen en ideologisch te vormen.

vervolg  

voetnoot 

naar de inhoudsopgave

KINDEREN TIJDENS DE HITLER-DICTATUUR 
is een project van de Stichting Digitale School - vaklokaal Duits 
Paul Goossen © 2000-2002