Kinderen tijdens de Hitler-dictatuur



een online leren project van het 
vaklokaal Duits van de Digitale School

(jeugd)boeken


Let op: De voorkanten, uitgeverijen en genoemde jaartallen kunnen afwijken, van wat je in een bibliotheek of winkel vindt. Boeken worden vaak herdrukt bij andere uitgevers.

Horst Burger
Warum warst du in der Hitler-Jugend?
Vier Fragen an meinen Vater.
Rowohlt Taschenbuch Verlag, 1978

Een kind vraagt aan zijn vader, waarom de generatie van zijn ouders de holocaust liet gebeuren, waarom zijn vader lid was van de HJ, waarom hij vrijwillig meevocht en wat hij dacht toen de oorlog verloren was.

Manfred Gregor
Die Brücke
Wilhelm Heyne Verlag, 1998
In de laatste dagen van de oorlog moeten zeven 16-jarigen onder leiding van een onderofficier een brug tegen de oprukkende Amerikanen verdedigen. Het is een zinloze opdracht beseft de onderofficier. Hij wil ze de eerstvolgende gelegenheid naar huis sturen. Maar de jonge "soldaten" laten zich deze buitenkans niet ontnemen om tot "heldendaden" te komen, maar laten daarbij bijna allemaal het leven. De film naar het boek won talrijke prijzen waaronder een Golden Globe en een Oscar-nominatie.

Ödön von Horváth
Jugend ohne Gott

Suhrkamp Verlag, 1971

Duitsland, eind jaren dertig. Een leraar heeft veel moeite met zijn klas: Ze denken allemaal strikt nationaal-socialistisch en praten de propaganda klakkeloos na. Toch lijkt het maar zo dat iedereen hetzelfde denkt. Dit wordt duidelijk, nadat één van de kinderen tijdens een kampweek vermoord wordt. Een spannende ontknoping begint, waarin het er vooral om gaat, of je eerlijk bent en de gevolgen op de koop toe neemt of dat je je aanpast aan de groep om te overleven. Citaat: "Als er geen karakter meer geduld wordt, maar alleen maar gehoorzaamheid; dan verdwijnt de waarheid en komt de leugen."

Inge Scholl
Die Weiße Rose
Fischer Verlag, 1955

Hans, Sophie en Werner Scholl groeien op in het Hitler-Duitsland van de jaren dertig. Met hart en ziel zijn ze lid van de jeugdbeweging, de Hitlerjugend, tot ze er langzaam achterkomen dat er dingen niet "kloppen". Joden en mensen met een andere mening verdwijnen zomaar, sommige liederen en boeken worden verboden, er zijn geruchten over concentratiekampen. Hun rotstvaste geloof in Hitler verandert in twijfel en daarna in verzet. Samen met vrienden besluiten ze met gevaar voor eigen leven pamfletten te verspreiden, waarin ze oproepen tot verzet tegen de Hitlerdiktatuur. Er ontstaat een netwerk van koeriers, die de pamfletten langs de controles naar andere steden in Duitsland en Oostenrijk smokkelen. Op een dag verdelen Hans en Sophie pamfletten in de universiteit, maar de conciërge heeft ze gezien...

Walter Mahnkopf
Ich will kein Jungenschaftsführer werden!
Die Erlebnisse eines Verweigerers
ISBN 3-8280-0283-8
Verlag Frieling & Partner

Peter Kasberg heeft helemaal geen zin om "Jungenschaftsführer" (een bepaalde rang) in de Hitlerjugend worden en komt daarmee in de problemen. Toch lukt het hem telkens weer tot het einde van de oorlog om het hoofd boven water te houden. Het jeugdboek is mede gebaseerd op autobiografische gebeurtenissen van de auteur Walter Mahnkopf. 

geschiedenisbronnen

Erika Mann
Zehn Millionen Kinder
Rowohlt Verlag, Reinbek bei Hamburg
, 1998
Erika Mann, dochter van de beroemde Duitse schrijver Thomas Mann, schreef dit boek in de Verenigde Staten, het land waar de familie Mann in 1933 naar gevlucht was. Het boek verscheen in 1938 voor het eerst, in Amsterdam. Het is een bijzondere, historische bron omdat het ten tijde van de Hitler-dictatuur, maar voor het uitbreken van de oorlog, geschreven is. In deze niets ontziende reportage beschrijft ze het lot van de Duits jeugd. Aan de hand van talrijke bronnen toont ze aan, dat een hele generatie vergiftigd wordt met de nationaal-socialistische ideeën en voorbereid wordt op een aanvalsoorlog. Met de soms bittere humor, die ze later ook in haar kabaretgroep "Die Pfeffermühle" zou tonen, 

Guido Knopp u.a.
Hitlers Kinder
Bertelsmann, Verlag, München, 2000
"Hitlers Kinder" is het boek bij de TV-serie van de geschiedenisredactie van van de Duitse televisiezender ZDF. Aan de hand van meer dan 1000 interviews met getuigen en overlevenden wordt de geschiedenis van de kinderen die tijdens het van het Derde Rijk opgroeiden gereconstrueerd.

Norbert Frei
Hitlers Kinder
Der Führerstaat
Deutscher Taschenbuch Verlag, 1987

Beschrijving en analyse van de interne ontwikkeling van de nationaal-socialistische  dictatuur.

vervolg  

voetnoot

naar de inhoudsopgave

KINDEREN TIJDENS DE HITLER-DICTATUUR 
is een project van de Stichting Digitale School - vaklokaal Duits 
Paul Goossen © 2000-2002