Duitse
volksliedde geschiedenis van
het Duitse
volkslied
| "Eenheid en
recht en vrijheid!" Dit drieluik uit het lied van de dichter gaf uitdrukking aan het
verlangen van alle Duitsers in tijden van binnenlandse versnippering en
onderdukking." Met deze woorden verklaarde Rijkspresident Ebert in augustus 1922 het
"Deutschlandlied" tot nationaal volkslied. Ontstaan Het "Deutschlandlied" onstond in 1841. De dichter August Heinrich Hoffmann von Fallersleben schreef tijdens een verblijf op het toenmalige Brise eiland Helgoland de tekst. Deze tekst werd verbonden met de melodie van "Gott erhalte Franz den Kaiser" (bedoeld werd de Oostenrijkse keizer) van de componist Joseph Haydn.Duitsland bestond destijds niet als één land, maar als "Deutscher Bund", een verzameling van 39 onafhankelijke staten van verschillende grootte en politieke betekenis. Deze politieke situatie vormde voor Hoffmann von Fallersleben de aanleiding om in zijn lied het verlangen van zijn landgenoten naar eenheid in vrijheid uit te drukken. Het "Lied der Deutschen" werd in de daaropvolgende decennia weliswaar als symbool van de saamhorigheid van het volk graag gezongen, maar elke souvereine Duitse staat had als eigen volkslied een "Fürstenhymne", een loflied op de vorst. Het "Deutschlandlied" was een tegenhanger van deze "Fürstenhymnen". De oproep in het lied, "Deutschland, Deutschland über alles" richt zich niet tegen andere volken, noch wilde het een heerschappij over andere volken ten uitdrukking brengen, maar bezwoer de wens, een vereend Duitsland boven de belangen van de vorsten te stellen. Kernpunt was het verlangen naar een nationale eenheid, die bij de meeste buurlanden van Duitsland al verwezenlijkt was. |
volkslied Bondsrepubliek Duitsland luister hier naar het Duitse volksliedEinigkeit und Recht und Freiheit für das deutsche Vaterland! Danach laßt uns alle streben brüderlich mit Herz und Hand! Einigkeit und Recht und Freiheit sind des Glückes Unterpfand - blüh im Glanze dieses Glückes, blühe deutsches Vaterland! |
Bondsrepubliek
Bij het onstaan van de Bondsrepubliek Duitsland in 1949 werd in de
grondwet niets over een volkslied opgenomen, wat ongetwijfeld ook met de onzekerheid over
de toekomst van Duitsland te maken had. Toen de Bondsrepubliek op internationaal weer her
en der vertegenwoordigd werd (bijv. tijdens de Olympische Spelen in 1952) ontstond een
discussie over het volkslied. Bondskanselier Adenauer wilde als volkslied de 3e strofe van
het "Deutschlandlied". Maar Bondspresident Theoder Heuss wilde een nieuw
volkslied invoeren, dat de voor Heuss cruciale elementen dichtkunst, stijlvorming,
patriottisme, politiek en politieke opvoedkunde zou moeten bevatten. In 1950 werd het lied
"Hymne an Deutschland" voorgesteld. Geschreven door de dichter Rudolf
Alexander Schröder, de muziek was van Hermann Reutter. Tijdens de jaarwisseling van
1950/1951 was het lied voor het eerst op de radio te horen. Onder de bevolking was
echter onvoldoende draagvlak voor het lied als volkslied. Ook binnen de politieke partijen
stuitte het op grote weerstand. Na een briefwisseling tussen de bondspresident en de
bondskanselier bepaalde Heuss in 1952 dat het "Deutschlandlied" het volkslied
zou zijn. Sindsdien wordt bij plechtige gelegenheden de 3e strofe gezongen.
| Duitse
Democratische Republiek Ook voor de regering van de Duitse Democratische Republiek
was het Deutschlandlied onmogelijk geworden. De schrijver en politicus Johannes Robert
Becher (1891-1958), vanaf 1954 minster van cultuur van de DDR, schreef een nieuw
volkslied, waarin o.a. tot saamhorigheid opgeroepen wordt om zo de
geenschappelijke vijand te kunnen verslaan.
Duitse hereniging Door de toetreding van de DDR tot de Bondsrepubliek op 3 oktober 1990 werd Duitsland weer verenigd. In het herenigingsverdrag van 14 september 1990 wordt definitief vastgelegd, dat het verenigde Duitsland geen enkele aanspraak op gebieden van andere staten zal maken". Waarschijnlijk om eventuele misverstanden te voorkomen en tegelijk vast te leggen, dat de wens naar "Eenheid en recht en vrijheid voor het Duitse vaderland" nu werkelijkheid geworden is, legden bondspresident Von Weizsäcker en bondskanselier Kohl in een briefwisseling in augustus 1991 vast, dat "de derde strofe van het "Deutschlandlied" met de melodie van Jospeh Haydn het volkslied voor het Duitse volk is, temeer daar het de waarden tot uitdrukking brent, waartoe wij ons als Duitsers, als Europeëers en als deel van de volkerengemeenschap bekennen." Bronnen:
|
Nationalhymne der
Deutschen Demokratischen Republik luister hier naar het voormalige volkslied van de DDR Auferstanden aus Ruinen Glück und Friede sei beschieden Laßt uns pflügen, laßt uns bauen, |