menu

Republiek van Weimar

De tijd tussen de capitulatie van de Duitse troepen in de Eerste Wereldoorlog en de machtsovername door de nationaal-socialisten onder leiding van Adolf Hitler, was een tijd van maatschappelijke tegenstellingen en onrust en daarnaast van economische tegenspoed. De eerste jaren wordt de nieuwe republiek bedreigd door radicale groepen in de maatschappij. Van 1924 tot 1929 is er een periode van stabilisering. In 1929 zorgt de economische wereldcrisis voor grote problemen. De ontevredenheid bij een groot deel van de bevolking blijkt een ideale voedingsbodem te zijn voor de extreem rechtse partij van Adolf Hitler.



Duitse rijk 1918-1933

staatsinrichting republiek van Weimar

Verkiezingen

De sociaaldemocraten onder leiding van Friedrich Ebert slaagden er met veel moeite en met twijfelfachtige steun van het leger in, een burgeroorlog te voorkomen. Uiteindelijk gingen de strijdende partijen accoord met het voorstel voor nieuwe verkiezingen en een nieuwe grondwet voor een republiek.

In januari 1919 vonden de eerste nationale verkiezingen voor de nieuwe republiek plaats. De sociaal-democratische SPD en het Zentrum (christendemocraten) kregen de meeste stemmen. In Weimar - in Berlijn was het te onrustig - kwam de vergadering bijeen, die een democratische grondwet voor de nieuwe republiek op zou stellen.

De sociaal-democraat Friedrich Ebert werd door het parlement tot rijkspresident gekozen. Philipp Scheidemann werd de eerste kanselier (minister-president) van een regering bestaande uit SPD, Zentrum en DDP, de Deutsche Demokratische Partei.

Tijdens de communistische Spartakus-opstand in Berlijn (ook in januari 1919) riep de regering de hulp in van het leger. De "vrijkorpsen" sloegen de opstand bloedig neer en vermoordden ook de Spartakusleiders Rosa Lusemburg en Karl Liebknecht. Het leger beschermde de republiek, maar was zelf allesbehalve democratisch gezind.

vervolg: grondwet
De sociaaldemocraat Friedrich Ebert is vanaf 1919 tot aan zijn dood in 1925 rijkspresident. Hij slaagt erin, de republiek door deze woelige tijd heen te loodsen. 

naar de inhoudsopgave
home

vorige pagina | inhoud

© de geschiedenis van Duitsland is een project van www.duits.de
1997-2006