Niet alleen de keizer maar ook veel tijdgenoten vonden dat het grote en economisch sterke Duitsland ook recht had op "een plaatsje onder de zon". Onder grote delen van de bevolking groeide het idee, dat een groot land zonder kolonies geen toekomst kon hebben. Het grote voorbeeld was Engeland, dat als wereldmogendheid veel handel met zijn kolonies dreef en daaruit belangrijke inkomsten kreeg.

Ook op de bankbiljetten heerste de tijdgeest. Op dit 100 Reichsmarkbiljet van 1910 wordt de Godin Germania samen met marineschepen in beeld gebracht. De gereedschappen links onder verwijzen naar de bouw van de vloot.
[klik op de afbeelding voor een vergroting]

Door middel van omvangrijke vlootprogramma's werd de Duitse marine - lieveling van de keizer - sterk uitgebreid en op de valreep verwierf Duitsland enkele kolonies in Afrika en in de Stille Oceaan. 

Duitsland kwam hierdoor in conflict met de wereldmogendheid Engeland, dat zich bedreigd begon te voelen. Een grote Duitse oorlogsvloot was immers feitelijk overbodig om Duitsland - dat maar voor een klein deel aan zee ligt - te kunnen beschermen, en de koloniale bezittingen van Duitsland rechtvaardigden evenmin zo'n sterke vloot. De Duitse vloot moest dus wel tegen Engeland gericht zijn. Wilhelm II. beschouwde een grote vloot als een legitiem middel voor een groot en krachtig land om zijn handel op zee te beschermen en als een drukmiddel om Engeland bij besprekingen over wapenreducties te doen inzien, dat het Duitsland als (vredes)partner op het continent nodig had.