De Franse juli-revolutie van 1830 gaf de Duitse nationale bewegingen en vrijheidsbewegingen nieuwe moed. Diverse Duitse staten moesten toestaan dat er wetgeving kwam, die burgers een bescheiden invloed gaf.  In maart 1848 grepen in Frankrijk opnieuw revolutionaire bewegingen hun kans.

Ook in vrijwel alle Duitse staten moesten de vorsten concessies doen aan de opstandige burgers. In Berlijn gingen betogers de barrikaden op. De Pruisische vorst Friedrich Wilhelm IV. werd gedwongen zijn medeleven voor de gestorven revolutionairen te betuigen. Hij zegde toe, dat Pruisen in Duitsland op zal gaan. 

Maar nadat de opstand was neergeslagen wilde hij hier niets meer van weten.  In andere delen van Duitsland eisten radicalen een democratische republiek, weer anderen overhandigden de vorsten petities, waarin zij om meer invloed en nationale eenheid vroegen.

Berlijn, 18 maart 1848. Met ongeveer 150 barricades probeert men de oprukkende troepen tegen te houden. De barricadestrijders waren slecht bewapend. Zo werden kogels ter plekke met het lood van de glas-in-lood-ramen van de huizen gegoten (zie afbeelding). Er vielen 20 doden bij de soldaten, een groot deel van de gedode 183 burgers viel nadat de barricades omvergeworpen waren.

De Paulskirche in Frankfurt. In 1848 vergaderde hier het eerste nationale Duitse parlement. 

De constitutionele status van het te vormen nationale Duitsland leidde tot grote verdeeldheid. Sommigen wilden een federale staat samen met Oostenrijk (de "Großdeutsche Lösung"); anderen een nationale staat onder leiding van Pruisen (de "Kleindeutsche Lösung"). Maar door de grote onderlinge verschillen was het erg moeilijk om het eens te worden. 

Uiteindelijk koos men voor de "kleindeutsche Lösung" en bood het parlement aan de Pruisische koning Friedrich Wilhelm IV. de (erfelijke) Duitse keizerskroon aan. De koning weigerde. Hij wilde niet de keizerskroon ontvangen als gevolg van een revolutie.

Het parlement, door critici spottend het "professorenparlement" genoemd, werd niet gesteund door de machthebbers in de Duitse staten. Nadat een aantal volksopstanden in de kiem gesmoord werden, slaagden zij er  juist in, hun macht te behouden en de hervormingen weer ongedaan te maken. In 1850 werd de Duitse Bond nieuw leven ingeblazen. De "revolutie" was weer terug bij af.