menu



Het Absolutisme en de opkomst van Pruisen

In de 17e en 18e eeuw zag de kaart van Duitsland er uit als een bonte lappendeken van enkele honderden graafschappen, hertogdommen, koninkrijken, vrije steden enz. enz. Maar één van die kleine staten zou zich in deze tijd tot een grote macht in Duitsland en Europa ontwikkelen: Pruisen

 


ontwikkeling van Pruisen tot 1797

De Verlichting

De 18e eeuw noemde men destijds al de eeuw van de Verlichting ("Aufklärung"). De kunsten en wetenschappen maakte een grote opleving door, mede omdat die zich in de grote belangstelling van de vorsten konden verheugen. Niet langer bepaalde uitsluitend de kerk de visie van de mensen op hun wereld. Niet langer bepaalde de angst voor het hiernamaals het leven, nu men begon te ontdekken dat veel natuurfenomenen wetenschappelijk te verklaren waren. Dat zorgde er ook voor dat men dacht het leven grotendeels zelf te kunnen bepalen, als je de wetten van de natuur maar kende. Dit leidde tot een groot vertrouwen en optimisme ten aanzien van de wetenschap en de toekomst van de mensheid.

Het optimisme van de Aufklärung verwoordde de filosoof Leibniz met zijn uitspraak dat we "in de beste van alle werelden leven". De filosoof Kant riep in zijn werk op de "zelfgekozen onmondigheid" achter zich te laten. Door rationalisme (denken) en empirisme (waarneming) zou men de werkelijkheid in kaart kunnen brengen.

De Verlichting had ook op politiek gebied zijn uitwerking. Niet langer werden vorsten en hun onderdrukking als Gods wil ervaren. 

Veel grote namen komen voort uit deze tijd. Een willekeurige greep: Leibniz, Wolff en Kant (filosofen), Lessing (schrijver), Bach, Telemann, Haydn (musici).

vervolg: de opkomst van Pruisen

De bekendste Pruisische vorst is Friedrich II (1712-1786), al tijdens zijn leven door bewonderaars "Friedrich der Große" genoemd. Volgens de gebruiken van die tijd converseerde hij met vrienden en kennissen over politiek, filosofie, kunst en cultuur.
Hij speelde zelf niet onverdienstelijk fluit en sprak vrijwel uitsluitend Frans. Zijn Duits moet matig tot slecht geweest zijn. Hij was bevriend met de Franse dichter Voltaire.


naar de inhoudsopgave
home

vorige pagina | inhoud

© de geschiedenis van Duitsland is een project van www.duits.de
1997-2006