menu



Het Absolutisme en de opkomst van Pruisen

In de 17e en 18e eeuw zag de kaart van Duitsland er uit als een bonte lappendeken van enkele honderden graafschappen, hertogdommen, koninkrijken, vrije steden enz. enz. Maar één van die kleine staten zou zich in deze tijd tot een grote macht in Duitsland en Europa ontwikkelen: Pruisen

 


ontwikkeling van Pruisen tot 1797

Absolutisme

De vele Duitse vorsten oriënteerden zich in de 17e en 18e eeuw op allerlei gebieden naar het voorbeeld van het absolutisme in Frankrijk. De vorst was daar de "absolute" heerser: "L'état, c'est moi" (de staat, dat ben ik), zei de Franse koning Lodewijk XIV en beriep zich er op, door God ("von Gottesgnaden") als heerser op aarde benoemd te zijn. Door de almacht van de vorst kon deze doen en laten wat hij wilde. De staat werd strakker georganiseerd. Ook werd de organisatie van de staatsfinanciën en ambtenarij op orde gebracht, wat door toegenomen inkomsten een vast leger (i.p.v. huursoldaten) mogelijk maakte. De economie werd ondersteund ("mercantilisme"), ook door de oprichting van staatsbedrijven ("Manufakturen"). Al met al werd de staat vaak efficiënter geleid, de bewoners echter meer en meer uitgebuit.  

Veel vorsten maakten hun residentie tot een middelpunt van pracht en praal. Het was het tijdperk in de kunst van de Barok en Rococo. En ook daarin deden de vorsten de Franse stijl na. Men bouwde pronkpaleizen en liet grote tuinen aanleggen. Ook werden hofdichters en -musici in dienst genomen.

Een aantal Duitse vorstenhuizen slaagde erin hun macht duidelijk te vergroten. Het waren Beieren, Brandenburg (het latere Pruisen), Sachsen en Hannover.

 
 
Paleis Sanssouci in Postdam bij Berlijn. Het was het paleis van de Pruissische vorst Friedrich der Große (1712-1786). Het ontwerp stamt voor een belangrijk deel van Friedrich zelf. Anders dan de grote Franse paleizen (zoals in Versailles) was dit een klein, bijna intiem paleis voor de koning zelf en hooguit een enkele gast. Het paleis en park Sanssouci zijn door de UNESCO in 1990 als werelderfgoed aangemerkt.
vervolg: de Verlichting


naar de inhoudsopgave
home

vorige pagina | inhoud

© de geschiedenis van Duitsland is een project van www.duits.de
1997-2006